സൗദി-പാകിസ്ഥാൻ സഖ്യത്തിന് കനത്ത തിരിച്ചടി; ഗൾഫ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വൻ മാറ്റങ്ങൾ

ഗൾഫ് മേഖലയിലെ കരുത്തരായ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സ് (യുഎഇ) തങ്ങളുടെ നയതന്ത്ര നിലപാടുകൾ കൂടുതൽ കർക്കശമാക്കുന്നു. സൗദി അറേബ്യ-പാകിസ്ഥാൻ സഖ്യത്തിന് കനത്ത പ്രഹരമേൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആഗോള എണ്ണ കൂട്ടായ്മയായ 'ഒപെക്കിൽ' (OPEC) നിന്ന് പുറത്തുപോകാൻ യുഎഇ തീരുമാനിച്ചു. ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ സ്വീകരിച്ച നിലപാടും സൗദിയുമായുള്ള പ്രാദേശികാധിപത്യ തർക്കവുമാണ് 59 വർഷത്തെ അംഗത്വം അവസാനിപ്പിക്കാൻ യുഎഇയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

തർക്കത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ആഘാതം നേരിട്ട രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് യുഎഇ. ഏപ്രിൽ 8 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് 537 ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും 2,256 ഡ്രോണുകളുമാണ് യുഎഇയുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ തകർത്തത്. ഇറാന്റെ ആക്രമണത്തിൽ തങ്ങളുടെ എണ്ണ ആസ്തികൾ തകർന്നപ്പോൾ കടുത്ത തിരിച്ചടി നൽകണമെന്നായിരുന്നു യുഎഇയുടെ നിലപാട്. എന്നാൽ ഈ വിഷയത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ മധ്യസ്ഥനായി ചമഞ്ഞ് ഇറാന് അനുകൂലമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത് യുഎഇയെ ചൊടിപ്പിച്ചു.

സൗദി-പാകിസ്ഥാൻ സഖ്യം

യുഎഇ നൽകിയ 3.5 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വായ്പ തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ അബുദാബി ആവശ്യപ്പെട്ടതോടെ പാകിസ്ഥാൻ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായി. ഈ ഘട്ടത്തിൽ സൗദി അറേബ്യ പാകിസ്ഥാന് 3 ബില്യൺ ഡോളർ നൽകി സഹായിച്ചത് യുഎഇയുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വിള്ളലുണ്ടാക്കി.

കൂടാതെ, 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ സൗദിയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ ഒപ്പിട്ട പ്രതിരോധ കരാറും യുഎഇയെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നു. ആവശ്യമെങ്കിൽ സൗദിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ പാകിസ്ഥാൻ തങ്ങളുടെ ആണവായുധങ്ങൾ വിട്ടുനൽകുമെന്നതാണ് ഈ കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥയെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

യമനിലും സുഡാനിലും തർക്കം

യമനിലെ ഹൂത്തി വിമതർക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ സൗദിയും യുഎഇയും സഖ്യകക്ഷികളായിരുന്നെങ്കിലും തന്ത്രപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഇവർ തമ്മിൽ ഭിന്നത രൂക്ഷമാണ്. സൗദി രാഷ്ട്രീയ ഒത്തുതീർപ്പിന് ശ്രമിക്കുമ്പോൾ യുഎഇ കടുത്ത സൈനിക നടപടിക്കാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.

സുഡാനിലെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളെയാണ് പിന്തുണയ്ക്കുന്നത്. റെഡ് സീ തുറമുഖങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണവും വിഭവങ്ങൾക്കുമേലുള്ള സ്വാധീനവും ഈ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

എന്തുകൊണ്ട് ഒപെക് വിടുന്നു?

ഒപെക്കിലെ അപ്രമാദിത്വം സൗദി അറേബ്യയുടെ കൈകളിലാണ്. ഉൽപ്പാദന ക്വാട്ടയും വിലയും നിശ്ചയിക്കുന്നത് സൗദിയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണെന്ന പരാതി യുഎഇയ്ക്കുണ്ട്. ഒപെക് വിടുന്നതോടെ ക്വാട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാതെ പൂർണ്ണശേഷിയിൽ എണ്ണ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ യുഎഇയ്ക്ക് സാധിക്കും. ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ യുഎഇയുടെ സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കും. നിലവിൽ ഒപെക്കിന്റെ ആകെ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 9 ശതമാനവും യുഎഇയിൽ നിന്നാണ്.

സൗദി അറേബ്യയുടെ നിഴലിൽ നിന്ന് മാറി സ്വന്തമായൊരു പാത വെട്ടിത്തുറക്കാനാണ് യുഎഇയുടെ ശ്രമം. ഇന്ത്യയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്ന യുഎഇ, സൗദി-പാകിസ്ഥാൻ-തുർക്കി സഖ്യം രൂപപ്പെടുന്നതിനെ ജാഗ്രതയോടെയാണ് കാണുന്നത്. ഒപെക്കിൽ നിന്നുള്ള ഈ വിട്ടുപോക്ക് കേവലം എണ്ണ വ്യാപാരത്തെ മാത്രമല്ല, ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെയും മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന് നിശ്ചിതമാണ്.