ന്യൂഡൽഹി: ഭാരതത്തിന്റെ നിയമചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി സുപ്രീം കോടതി അനുമതിയോടെ നടപ്പിലാക്കിയ ദയാവധത്തിലൂടെ ഹരീഷ് റാണ (32) യാത്രയായി. ഡൽഹി എയിംസിൽ (AIIMS) ചികിത്സയിലായിരുന്ന ഹരീഷ് റാണ ചൊവ്വാഴ്ച വൈകുന്നേരത്തോടെയാണ് മരണത്തിന് കീഴടങ്ങിയത്. 13 വർഷമായി അബോധാവസ്ഥയിൽ (Permanent Vegetative State) തുടരുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
മാർച്ച് 11-നാണ് ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് ഹരീഷ് റാണയ്ക്ക് നിഷ്ക്രിയ ദയാവധത്തിന് (Passive Euthanasia) ചരിത്രപരമായ അനുമതി നൽകിയത്. ഇതിനെത്തുടർന്ന് എയിംസിലെ വിദഗ്ധ ഡോക്ടർമാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഘട്ടംഘട്ടമായി ജീവൻരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
സംഭവത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം:
- അപകടം: 2013-ൽ ചണ്ഡീഗഡിലെ ഹോസ്റ്റൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ നാലാം നിലയിൽ നിന്ന് വീണാണ് ബി.ടെക് വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന ഹരീഷ് റാണയ്ക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റത്.
- അബോധാവസ്ഥ: അപകടത്തിന് ശേഷം 100 ശതമാനം തളർച്ച ബാധിച്ച ഹരീഷ് 13 വർഷത്തോളം ചലനമറ്റ നിലയിലായിരുന്നു. ട്യൂബിലൂടെ നൽകുന്ന ഭക്ഷണവും വെള്ളവും (CANH) മാത്രമായിരുന്നു ജീവൻ നിലനിർത്തിയിരുന്നത്.
- നിയമപോരാട്ടം: മകന്റെ ദുരിതം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് മാതാപിതാക്കൾ വർഷങ്ങളോളം കോടതി കയറി ഇറങ്ങി. ഒടുവിൽ, അന്തസ്സോടെ മരിക്കാനുള്ള അവകാശം (Right to die with dignity) മൗലികാവകാശമാണെന്ന 2018-ലെ വിധി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയാണ് സുപ്രീം കോടതി ദയാവധത്തിന് ഉത്തരവിട്ടത്.
കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം:
ഭക്ഷണം നൽകുന്ന ട്യൂബ് ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ വൈദ്യസഹായത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, സുഖപ്പെടാൻ സാധ്യതയില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അത് നീക്കം ചെയ്യുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമല്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. “മകനെ ഉപേക്ഷിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അവന് അന്തസ്സോടെയുള്ള അന്ത്യം നൽകുകയാണ് നിങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്” എന്ന് മാതാപിതാക്കളെ കോടതി ആശ്വസിപ്പിച്ചു.