സ്പെയിൻ തങ്ങളുടെ ആകാശപരിധി അമേരിക്കൻ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾക്കായി അടച്ചതോടെ വാഷിംഗ്ടണും മാഡ്രിഡും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളായിരിക്കുകയാണ്. ഈ വിഷയത്തിലെ പ്രധാന വികാസങ്ങൾ ഇവയാണ്:
1. അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത പ്രതികരണം
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സ്പെയിനിന്റെ നടപടിയെ “ഒറ്റിക്കൊടുക്കൽ” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷിയെന്ന നിലയിലുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്പെയിൻ പിന്മാറുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് വ്യക്തമാക്കി.
- സാമ്പത്തിക ഉപരോധ ഭീഷണി: സ്പെയിനിൽ നിന്നുള്ള ഇറക്കുമതി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് 25% അധിക നികുതി ഏർപ്പെടുത്തുമെന്ന് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
- സൈനിക നീക്കം തടസ്സപ്പെടുന്നു: സ്പെയിൻ വഴി പോയിരുന്ന ബി-52 ബോംബർ വിമാനങ്ങൾക്ക് ഇനി വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളോ മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളോ വഴി കൂടുതൽ ദൂരം സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് അമേരിക്കയുടെ ഇന്ധനച്ചെലവും യാത്രാസമയവും വർദ്ധിപ്പിക്കും.
2. നാറ്റോ സഖ്യത്തിലെ ഭിന്നത
സ്പെയിനിന്റെ ഈ തീരുമാനം മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
- പിന്തുണയും എതിർപ്പും: അയർലൻഡും നോർവേയും സ്പെയിനിന്റെ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുമ്പോൾ, ബ്രിട്ടനും ജർമ്മനിയും അമേരിക്കയുടെ നീക്കങ്ങൾക്കൊപ്പം നിൽക്കുന്നു.
- കൂട്ടായ പ്രതിരോധം: ഒരു നാറ്റോ അംഗരാജ്യം മറ്റൊരു സഖ്യകക്ഷിയെ യുദ്ധത്തിൽ സഹായിക്കാതിരിക്കുന്നത് നാറ്റോയുടെ അഞ്ചാം വകുപ്പിന്റെ (Article 5 – Collective Defense) ലംഘനമാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ നിയമതടസ്സങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതൊരു പ്രതിരോധ യുദ്ധമല്ലെന്നും അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ ആക്രമണമാണെന്നുമാണ് സ്പെയിനിന്റെ വാദം.
3. സ്പെയിനിന്റെ നയതന്ത്രപരമായ നീക്കം
പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയും നടത്തുന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങൾ മേഖലയിൽ വലിയ അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് സ്പെയിൻ ഭയപ്പെടുന്നു.
- അഭയാർത്ഥി പ്രതിസന്ധി: യുദ്ധം രൂക്ഷമായാൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് അഭയാർത്ഥികൾ സ്പെയിൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മെഡിറ്ററേനിയൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് എത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ഒഴിവാക്കാനാണ് സ്പെയിൻ സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.
അമേരിക്കൻ ഭീഷണിക്ക് വഴങ്ങില്ലെന്ന് സ്പെയിൻ
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധ ഭീഷണിയെ സ്പെയിൻ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. സ്പെയിൻ പ്രധാനമന്ത്രി പെഡ്രോ സാഞ്ചസ് ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്: “സ്പെയിനിൻ്റെ പരമാധികാരവും വിദേശനയവും വാഷിംഗ്ടണിലല്ല തീരുമാനിക്കുന്നത്.”
1. സ്പെയിനിൻ്റെ തിരിച്ചടി:
- യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ്റെ പിന്തുണ: അമേരിക്ക സ്പെയിനിന് മേൽ ഏകപക്ഷീയമായി നികുതി വർദ്ധിപ്പിച്ചാൽ, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ (EU) മൊത്തമായി അമേരിക്കൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് മേൽ തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന് സ്പെയിൻ വ്യക്തമാക്കി.
- നയതന്ത്ര നീക്കം: ഇറാൻ യുദ്ധം ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ തകർക്കുമെന്നും, സമാധാനപരമായ ചർച്ചകളാണ് വേണ്ടതെന്നുമാണ് സ്പെയിനിൻ്റെ വാദം. തങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയും സമാധാനവും പണയപ്പെടുത്തി അമേരിക്കയുടെ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കാളികളാകില്ലെന്ന് അവർ ആവർത്തിച്ചു.
2. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ ഭിന്നത:
ഈ വിഷയത്തിൽ യൂറോപ്പ് ഇപ്പോൾ മൂന്ന് ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്:
|
നിലപാട് |
രാജ്യങ്ങൾ |
പ്രധാന കാരണം |
|---|---|---|
|
സ്പെയിനിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവർ |
അയർലൻഡ്, നോർവേ, ബെൽജിയം |
പലസ്തീൻ-ഇറാൻ വിഷയങ്ങളിൽ സമാധാനപരമായ പരിഹാരം വേണമെന്നും അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ സൈനിക നീക്കം അപകടകരമാണെന്നും ഇവർ കരുതുന്നു. |
|
അമേരിക്കയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവർ |
ബ്രിട്ടൻ (UK), ജർമ്മനി, നെതർലൻഡ്‌സ് |
നാറ്റോ സഖ്യത്തിൻ്റെ കെട്ടുറപ്പിനും ഇസ്രായേലിൻ്റെ സുരക്ഷയ്ക്കും അമേരിക്കയുടെ നീക്കങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ഇവർ വാദിക്കുന്നു. |
|
നിഷ്പക്ഷത പാലിക്കുന്നവർ |
ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി |
3. ‘റോട്ട’ സൈനിക താവളത്തിൻ്റെ പ്രതിസന്ധി:
സ്പെയിനിലെ ‘റോട്ട’ (Rota) നാവിക താവളം അമേരിക്കയുടെ പശ്ചിമേഷ്യൻ നീക്കങ്ങൾക്ക് വളരെ പ്രധാനമാണ്. സ്പെയിൻ ഈ താവളം ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടഞ്ഞാൽ, അമേരിക്കയ്ക്ക് ഗ്രീസ് അല്ലെങ്കിൽ സൈപ്രസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ താവളങ്ങളെ കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് അമേരിക്കയുടെ സൈനിക ചെലവ് കുത്തനെ വർദ്ധിപ്പിക്കും.