ഇറാൻ സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; 15 ഇന കരാറിൽ ധാരണയെന്ന് ട്രംപ്: നിഷേധിച്ച് ഇറാൻ
വാഷിംഗ്ടൺ/ഇസ്ലാമാബാദ്: ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള 15 ഇന സമാധാന കരാറിൽ (15-point peace plan) വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായതായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. ഇറാൻ ഭരണകൂടം സമാധാനത്തിനായി അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നും മിക്ക കാര്യങ്ങളിലും ധാരണയായെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകളൊന്നും നടക്കുന്നില്ലെന്നും യുഎസ് മുന്നോട്ടുവെച്ച നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്.
15 ഇന പദ്ധതിയിലെ പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ:
പാകിസ്ഥാൻ വഴി കൈമാറിയ ഈ പദ്ധതിയിലെ പ്രധാന പോയിന്റുകൾ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്:
- ആണവ നിരോധനം: ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ എന്നെന്നേക്കുമായി ഉപേക്ഷിക്കണം.
- യുറേനിയം കൈമാറ്റം: കൈവശമുള്ള സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസിക്ക് (IAEA) കൈമാറണം.
- ആണവനിലയങ്ങൾ: നതാൻസ്, ഇസ്ഫഹാൻ, ഫോർഡോ തുടങ്ങിയ പ്രധാന ആണവനിലയങ്ങൾ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കണം.
- ഹെർമുസ് കടലിടുക്ക്: അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി ഹെർമുസ് കടലിടുക്ക് (Strait of Hormuz) പൂർണ്ണമായും തുറന്നുനൽകണം.
- മിസൈൽ നിയന്ത്രണം: ഇറാന്റെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളുടെ ദൂരപരിധിയിലും എണ്ണത്തിലും കർശന നിയന്ത്രണം.
- സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ: മേഖലയിലെ ഇതര സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് (Proxies) നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക-സൈനിക സഹായം അവസാനിപ്പിക്കണം.
- ഉപരോധം നീക്കൽ: ഈ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ ഇറാനെതിരെയുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ അമേരിക്ക പിൻവലിക്കും.
നിലവിലെ സാഹചര്യം:
ട്രംപ് ചർച്ചകളിൽ വലിയ പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ഈ നീക്കങ്ങളെ സംശയത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ജനറൽ ആസിം മുനീർ വഴിയാണ് ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നത്. 30 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന അമേരിക്കൻ നിർദ്ദേശത്തോട് ഇറാൻ ഇതുവരെ അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.
ഈ സമാധാന ചർച്ചകൾ വിജയിച്ചാൽ ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവില ഗണ്യമായി കുറയാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.