അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ പുറത്തുവരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരായ ബെഹനം ബെൻ തലെബ്ലു (Behnam Ben Taleblu), ഡോ. എറിക് മാൻഡൽ (Dr. Eric Mandel) എന്നിവർ പങ്കുവെച്ച നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്:
പ്രധാന പോയിന്റുകൾ (Key Highlights)
- സമാധാന ചർച്ചയല്ല, മറിച്ച് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള വഴി: നിലവിൽ നടക്കുന്നത് ഒരു ശാശ്വത സമാധാന കരാറിന് വേണ്ടിയുള്ള ചർച്ചകളല്ലെന്ന് തലെബ്ലു നിരീക്ഷിക്കുന്നു. മറിച്ച്, സൈനിക നീക്കങ്ങൾ എങ്ങനെ കുറയ്ക്കാം (De-confliction), യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മാന്യമായി പിന്മാറാം (Off-ramp), വെടിനിർത്തൽ എങ്ങനെ ഘട്ടംഘട്ടമായി നടപ്പിലാക്കാം എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ് ചർച്ചകൾ നടക്കാൻ സാധ്യത.
- വിപണിയെ ശാന്തമാക്കാനുള്ള ട്രംപിന്റെ നീക്കം: ഇറാന്റെ ഊർജ്ജ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമിക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ച ട്രംപിന്റെ നടപടി ആഗോള സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെ തകർച്ച ഒഴിവാക്കാനാണ്. എണ്ണവില വർദ്ധനവ് തടയാനും വിപണിയെ ശാന്തമാക്കാനുമുള്ള ഒരു സാമ്പത്തിക തന്ത്രമാണിതെന്ന് തലെബ്ലു കരുതുന്നു.
- ഇറാന്റെ തന്ത്രം ‘സമയം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുക’: തുർക്കി, ഈജിപ്ത്, ഒമാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളെ ഇടനിലക്കാരാക്കി ഇറാൻ സമയം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയാണെന്ന് ഡോ. എറിക് മാൻഡൽ പറയുന്നു. അമേരിക്കയുടെ ക്ഷമ പരീക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് സമയം കണ്ടെത്താനുമാണ് ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
- നയതന്ത്രം ഒരു ചതിക്കുഴി: ഇറാൻ നൽകുന്ന സന്ദേശങ്ങളെ വിശ്വസിക്കരുതെന്ന് മാൻഡൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. “പുള്ളിപ്പുലിയുടെ പുള്ളികൾ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല” എന്ന് അദ്ദേഹം ഉപമിക്കുന്നു; അതായത് ഇറാൻ്റെ ഭരണകൂടം മാറുന്നതുവരെ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും മാറ്റമുണ്ടാകില്ല.
- യുദ്ധം സാമ്പത്തിക മേഖലയിലേക്ക്: ഈ സംഘർഷം വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ-സുരക്ഷാ പ്രശ്നത്തിൽ നിന്നും ആഗോള ഊർജ്ജ-സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ പുറത്തുവരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരായ ബെഹനം ബെൻ തലെബ്ലു (Behnam Ben Taleblu), ഡോ. എറിക് മാൻഡൽ (Dr. Eric Mandel) എന്നിവർ പങ്കുവെച്ച നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്:
പ്രധാന പോയിന്റുകൾ (Key Highlights)
- സമാധാന ചർച്ചയല്ല, മറിച്ച് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള വഴി: നിലവിൽ നടക്കുന്നത് ഒരു ശാശ്വത സമാധാന കരാറിന് വേണ്ടിയുള്ള ചർച്ചകളല്ലെന്ന് തലെബ്ലു നിരീക്ഷിക്കുന്നു. മറിച്ച്, സൈനിക നീക്കങ്ങൾ എങ്ങനെ കുറയ്ക്കാം (De-confliction), യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മാന്യമായി പിന്മാറാം (Off-ramp), വെടിനിർത്തൽ എങ്ങനെ ഘട്ടംഘട്ടമായി നടപ്പിലാക്കാം എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ് ചർച്ചകൾ നടക്കാൻ സാധ്യത.
- വിപണിയെ ശാന്തമാക്കാനുള്ള ട്രംപിന്റെ നീക്കം: ഇറാന്റെ ഊർജ്ജ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമിക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ച ട്രംപിന്റെ നടപടി ആഗോള സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെ തകർച്ച ഒഴിവാക്കാനാണ്. എണ്ണവില വർദ്ധനവ് തടയാനും വിപണിയെ ശാന്തമാക്കാനുമുള്ള ഒരു സാമ്പത്തിക തന്ത്രമാണിതെന്ന് തലെബ്ലു കരുതുന്നു.
- ഇറാന്റെ തന്ത്രം ‘സമയം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുക’: തുർക്കി, ഈജിപ്ത്, ഒമാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളെ ഇടനിലക്കാരാക്കി ഇറാൻ സമയം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയാണെന്ന് ഡോ. എറിക് മാൻഡൽ പറയുന്നു. അമേരിക്കയുടെ ക്ഷമ പരീക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് സമയം കണ്ടെത്താനുമാണ് ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
- നയതന്ത്രം ഒരു ചതിക്കുഴി: ഇറാൻ നൽകുന്ന സന്ദേശങ്ങളെ വിശ്വസിക്കരുതെന്ന് മാൻഡൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. “പുള്ളിപ്പുലിയുടെ പുള്ളികൾ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല” എന്ന് അദ്ദേഹം ഉപമിക്കുന്നു; അതായത് ഇറാൻ്റെ ഭരണകൂടം മാറുന്നതുവരെ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും മാറ്റമുണ്ടാകില്ല.
- യുദ്ധം സാമ്പത്തിക മേഖലയിലേക്ക്: ഈ സംഘർഷം വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ-സുരക്ഷാ പ്രശ്നത്തിൽ നിന്നും ആഗോള ഊർജ്ജ-സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, തിങ്കളാഴ്ച ഉണ്ടായ മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ (Mixed signals) ഒരു നയതന്ത്ര മുന്നേറ്റത്തെയല്ല സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പകരം സൈനിക സമ്മർദ്ദം, വിപണിയിലെ ആശങ്കകൾ, മനശാസ്ത്ര യുദ്ധം (Psychological warfare) എന്നിവ ഒരേസമയം നടക്കുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്. തലെബ്ലു പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ സംഘർഷത്തെ ഒരു നിശ്ചല ദൃശ്യമായല്ല (Snapshot), മറിച്ച് നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വീഡിയോ ആയി വേണം കാണാൻ.വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, തിങ്കളാഴ്ച ഉണ്ടായ മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ (Mixed signals) ഒരു നയതന്ത്ര മുന്നേറ്റത്തെയല്ല സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പകരം സൈനിക സമ്മർദ്ദം, വിപണിയിലെ ആശങ്കകൾ, മനശാസ്ത്ര യുദ്ധം (Psychological warfare) എന്നിവ ഒരേസമയം നടക്കുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്. തലെബ്ലു പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ സംഘർഷത്തെ ഒരു നിശ്ചല ദൃശ്യമായല്ല (Snapshot), മറിച്ച് നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വീഡിയോ ആയി വേണം കാണാൻ.