ബംഗാളിൽ ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി; തോൽവി സമ്മതിക്കാതെ മമത: രാജിവെക്കില്ലെന്ന് ഉറച്ച നിലപാടിൽ

ബംഗാൾ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ (2026) ബിജെപി വൻ വിജയം കൈവരിച്ചിട്ടും മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവെക്കാൻ മമത ബാനർജി തയ്യാറാവാത്തത് വലിയ ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധിക്കാണ് വഴിതുറന്നിരിക്കുന്നത്.

ഭരണഘടനാപരമായ സാധുത (Is it Constitutionally Valid?)

​ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് മമത ബാനർജിക്ക് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടരാൻ നിയമപരമായ അവകാശമില്ല. ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• ​അനുച്ഛേദം 164 (Article 164): മുഖ്യമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത് ഗവർണറാണ്. മുഖ്യമന്ത്രിയും മന്ത്രിസഭയും ഗവർണറുടെ പ്രീതി ഉള്ളിടത്തോളം (During the pleasure of the Governor) മാത്രമേ അധികാരത്തിൽ തുടരാവൂ. സഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെട്ടാലോ അല്ലെങ്കിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ടാലോ ഈ "പ്രീതി" ഇല്ലാതാകും.

• ​ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കൽ: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വന്നുകഴിഞ്ഞാൽ സഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള കക്ഷിക്കേ (ഇവിടെ ബിജെപി - 207 സീറ്റുകൾ) സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. വെറും 80 സീറ്റുകൾ മാത്രമുള്ള തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിന് അധികാരത്തിൽ തുടരാൻ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമില്ല.

• ​കാലാവധി അവസാനിക്കൽ: 17-ാം ബംഗാൾ നിയമസഭയുടെ കാലാവധി 2026 മെയ് 7-ന് അവസാനിക്കുകയാണ്. അതോടെ നിലവിലെ സർക്കാർ സ്വയം ഇല്ലാതാകും. മമത രാജിവെച്ചില്ലെങ്കിൽ ഗവർണർക്ക് സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടാനും പുതിയ സർക്കാരിനെ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കാനും അധികാരമുണ്ട്.

നിലവിലെ സാഹചര്യം

​തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ബിജെപിക്കായി വോട്ട് അട്ടിമറിച്ചു എന്നാണ് മമത ബാനർജിയുടെ ആരോപണം. എന്നാൽ കോടതി വഴിയോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഹർജി (Election Petition) വഴിയോ മാത്രമേ ഇത്തരം പരാതികൾ ഉന്നയിക്കാനാകൂ. അത് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടരാനുള്ള കാരണമായി ഭരണഘടന അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.

​ചുരുക്കത്തിൽ, മമതയുടെ ഈ നീക്കം രാഷ്ട്രീയമായ ഒരു പ്രതിഷേധം മാത്രമാണ്; നിയമപരമായി അവർക്ക് അധികാരത്തിൽ തുടരാനാവില്ല. രാജിവെക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ ഗവർണർക്ക് അവരെ പുറത്താക്കി ബിജെപി സർക്കാരിനെ അധികാരത്തിലേറ്റാൻ പൂർണ്ണ അധികാരമുണ്ട്.