ഇറാൻ-അമേരിക്ക യുദ്ധം: സമാധാനത്തിനായി 'ഇസ്ലാമാബാദ് ഉടമ്പടി'; പാകിസ്ഥാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച രണ്ടുഘട്ട പദ്ധതി ഇങ്ങനെ
ഇസ്ലാമാബാദ്/വാഷിംഗ്ടൺ: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആഴ്ചകളായി തുടരുന്ന ഇറാൻ-അമേരിക്ക സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാൻ നിർണ്ണായക ഇടപെടലുമായി പാകിസ്ഥാൻ. 'ഇസ്ലാമാബാദ് ഉടമ്പടി' (Islamabad Accord) എന്ന് താൽക്കാലികമായി പേരിട്ടിരിക്കുന്ന രണ്ടുഘട്ടങ്ങളുള്ള സമാധാന പദ്ധതി പാകിസ്ഥാൻ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും കൈമാറി. മേഖലയിൽ യുദ്ധഭീതി ഒഴിവാക്കാനും ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെ ബാധിച്ച ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഉപരോധം നീക്കാനുമാണ് ഈ നീക്കം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
പാകിസ്ഥാന്റെ സമാധാന പദ്ധതി (Two-Phase Deal):
- ഒന്നാം ഘട്ടം: ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കുക. ഇതോടെ തടസ്സപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് (Strait of Hormuz) കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നുകൊടുക്കും. 45 ദിവസത്തെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലാണ് പാകിസ്ഥാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
- രണ്ടാം ഘട്ടം: വെടിനിർത്തൽ നിലവിൽ വന്നാൽ അടുത്ത 15-20 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ സമഗ്രമായ സമാധാന കരാറിലെത്താൻ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടത്തുക. ആണവ നിയന്ത്രണം, ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കൽ, മരവിപ്പിച്ച ഇറാനിയൻ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകൽ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും.
പ്രധാന വിവരങ്ങൾ:
- മധ്യസ്ഥത: പാകിസ്ഥാൻ ആർമി ചീഫ് ഫീൽഡ് മാർഷൽ ആസിം മുനീർ, യു.എസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ്, ഇറാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി എന്നിവരുമായി നിരന്തരം ചർച്ചകൾ നടത്തിവരികയാണ്.
- ട്രംപിന്റെ അന്ത്യശാസനം: ചൊവ്വാഴ്ച രാത്രി 8 മണിക്കുള്ളിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നില്ലെങ്കിൽ ഇറാന്റെ സിവിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്ക് നേരെ ആക്രമണം നടത്തുമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭീഷണി മുഴക്കിയിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പാകിസ്ഥാന്റെ നീക്കം അതീവ നിർണ്ണായകമാണ്.
- ഇറാന്റെ നിലപാട്: ഭീഷണികൾക്ക് വഴങ്ങി ഉടമ്പടിക്ക് തയ്യാറല്ലെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ചൈനയുടെയും പാകിസ്ഥാന്റെയും പിന്തുണയോടെയുള്ള ഈ പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇറാൻ ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ട്.
"യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാനുള്ള ഏക പോംവഴി നയതന്ത്ര ചർച്ചകളാണ്. ഇരുപക്ഷവും അംഗീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ ചർച്ചകൾക്ക് വേദിയൊരുക്കാൻ പാകിസ്ഥാൻ തയ്യാറാണ്," - പാക് വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
ഈ കരാർ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ, ഇസ്ലാമാബാദിൽ വെച്ച് നടക്കുന്ന ഉന്നതതല യോഗത്തിൽ വെച്ച് അന്തിമ സമാധാന ഉടമ്പടി ഒപ്പുവെക്കാനാണ് പാകിസ്ഥാൻ പദ്ധതിയിടുന്നത്. നിലവിൽ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഇറാന്റെയും അമേരിക്കയുടെയും അടുത്ത നീക്കത്തിലേക്കാണ്.