യു.എസ് - ഇറാൻ സമാധാനക്കരാർ: 30,000 കോടി ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപ ഫണ്ട്; പകുതിയിലധികവും ഇതിനകം ഉറപ്പാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ട്
യു.എസും ഇറാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെക്കാനിരിക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ സമാധാന ഉടമ്പടിയുടെ (Framework Agreement) ഭാഗമായി ഇറാനിൽ വൻതോതിൽ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാൻ 30,000 കോടി ഡോളറിന്റെ (300 Billion USD) പ്രത്യേക ഫണ്ട് രൂപീകരിക്കുന്നു. ഈ ഫണ്ടിലേക്ക് ലക്ഷ്യമിട്ട തുകയുടെ പകുതിയിലധികവും (150 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം) വിവിധ ആഗോള കമ്പനികൾ ഇതിനകം തന്നെ വാഗ്ദാനം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞതായി അന്താരാഷ്ട്ര വാർത്താ ഏജൻസിയായ റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
യുദ്ധക്കെടുതികളിൽ നിന്ന് ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ വീണ്ടെടുക്കാനും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും സുസ്ഥിരമായ സാമ്പത്തിക താല്പര്യം നിലനിർത്താനുമാണ് 'റീകൺസ്ട്രക്ഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഫണ്ട്' എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
പ്രധാന വിവരങ്ങൾ:
പൂർണ്ണമായും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം: ഈ ഫണ്ടിലേക്ക് സർക്കാർ ഫണ്ടുകളോ ഗ്രാന്റുകളോ ഉപയോഗിക്കില്ല. യു.എസ്, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ, ഏഷ്യ, തെക്കേ അമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ സ്വകാര്യ കമ്പനികളാണ് നിക്ഷേപം നടത്തുക.
പ്രധാന നിക്ഷേപ മേഖലകൾ: ഊർജ്ജം (Energy), ലോജിസ്റ്റിക്സ്, നിർമ്മാണ മേഖല (Manufacturing), ഗതാഗതം, എയർപോർട്ടുകൾ എന്നിവയുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനായിരിക്കും മുൻഗണന.
ചർച്ചകളുടെ പശ്ചാത്തലം: ഫെബ്രുവരിയിൽ ആരംഭിച്ച യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് (Strait of Hormuz) വഴിയുള്ള എണ്ണ വ്യാപാരം സുഗമമാക്കാനും ഇരുരാജ്യങ്ങളും നേരത്തെ ധാരണയിലെത്തിയിരുന്നു. ഇറാൻ ആദ്യം 40,000 കോടി ഡോളർ യുദ്ധനഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും യു.എസ് അത് നിരസിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് പകരം ഈ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപ ഫണ്ട് എന്ന ആശയം ഉയർന്നുവന്നത്.
നിബന്ധനകൾ: ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികൾ പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കുകയും അന്താരാഷ്ട്ര പരിശോധനകൾക്ക് വിധേയമാവുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഈ ഫണ്ട് പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമാകൂ എന്ന് യു.എസ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
വെള്ളിയാഴ്ച വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെക്കുന്ന താല്കാലിക കരാറിന് ശേഷം അടുത്ത 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പദ്ധതികളുടെ അന്തിമ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കുമെന്നാണ് വിവരം.