വെനസ്വേലയിലെ നിക്കോളാസ് മഡുറോ സർക്കാരിനെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള അമേരിക്കൻ നീക്കങ്ങളെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമ വിദഗ്ധർ മൂന്ന് രീതിയിലാണ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നത്:
- ബലപ്രയോഗം (Use of Force): ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചാർട്ടർ (Article 2(4)) അനുസരിച്ച് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിന്മേൽ മറ്റൊരു രാജ്യം സൈനിക ബലപ്രയോഗം നടത്തുന്നത് നിരോധിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ അനുമതിയില്ലാത്ത പക്ഷം ഈ നീക്കം നിയമവിരുദ്ധമായി കണക്കാക്കാം.
- സ്വയംരക്ഷാവാദം (Self-Defense): അമേരിക്കയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്ക് വെനസ്വേല ഭീഷണിയാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ സാധിച്ചാൽ മാത്രമേ ‘സ്വയംരക്ഷ’ (Article 51) എന്ന വാദം നിലനിൽക്കൂ. എന്നാൽ ഒരു പരമാധികാര രാജ്യത്തെ ഭരണാധികാരിക്കെതിരെ സൈനിക നീക്കം നടത്താൻ ഇത് മതിയോ എന്നത് തർക്കവിഷയമാണ്.
- നിയമപാലനം (Law Enforcement): മഡുറോയ്ക്കെതിരെ മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ അമേരിക്ക ചുമത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു വിദേശ രാജ്യത്ത് കടന്നുകയറി ഇത്തരം ‘അറസ്റ്റ്’ നടത്തുന്നത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ഭൂരിഭാഗം നിയമവിദഗ്ധരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
- ചൈനയുടെയും റഷ്യയുടെയും നിലപാട്: ഈ നീക്കം അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമാണെന്നും ഇത് ലോകമെമ്പാടും തെറ്റായ കീഴ്വഴക്കം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും ചൈനയും റഷ്യയും ആരോപിക്കുന്നു.
- ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ പ്രതിഷേധമിരമ്പുന്നു
1. ശക്തമായ എതിർപ്പുമായി ക്യൂബയും നിക്വരാഗ്വയും:
വെനസ്വേലയുടെ അടുത്ത സഖ്യകക്ഷികളായ ക്യൂബയും നിക്വരാഗ്വയും അമേരിക്കൻ നടപടിയെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. ഇത് വെറുമൊരു ‘അറസ്റ്റ്’ ശ്രമമല്ലെന്നും മറിച്ച് ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയെ തങ്ങളുടെ അധീനതയിലാക്കാനുള്ള അമേരിക്കയുടെ ‘സാമ്രാജ്യത്വ അധിനിവേശ’മാണെന്നും ഇവർ ആരോപിച്ചു.
2. ബ്രസീലിന്റെ നിലപാട്:
മേഖലയിലെ പ്രമുഖ ശക്തിയായ ബ്രസീൽ സമാധാനപരമായ പരിഹാരത്തിനാണ് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത്. ജനാധിപത്യം സംരക്ഷിക്കപ്പെടണമെന്നും എന്നാൽ വിദേശ സൈനിക ഇടപെടലുകൾ മേഖലയുടെ സമാധാനം തകർക്കുമെന്നും ബ്രസീൽ സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.
3. കൊളംബിയയുടെ ആശങ്ക:
വെനസ്വേലയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന കൊളംബിയ അതീവ ജാഗ്രതയിലാണ്. സൈനിക നീക്കം അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹത്തിനും അതിർത്തി സംഘർഷങ്ങൾക്കും കാരണമാകുമോ എന്നതാണ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ആശങ്ക.
4. മെക്സിക്കോയുടെ പ്രതികരണം:
മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടാതിരിക്കുക എന്ന നയമാണ് മെക്സിക്കോ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നത്. പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ചകളിലൂടെ പരിഹരിക്കണമെന്നും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയെ ഒരു യുദ്ധഭൂമിയാക്കരുതെന്നും മെക്സിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
വിശകലനം
മിക്ക ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളും അമേരിക്കയുടെ ‘ഏകപക്ഷീയമായ’ ഈ നീക്കത്തിൽ അസ്വസ്ഥരാണ്. പഴയകാലത്തെ ‘ഗൺബോട്ട് ഡിപ്ലോമസി’ (Gunboat Diplomacy) അമേരിക്ക വീണ്ടും പുറത്തെടുക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാകുമെന്ന് ഈ രാജ്യങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു.