സൗദി അറേബ്യയുടെ ചരിത്രം നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീളുന്നതും ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യവുമായും മണൽക്കാടിന്റെ അതിജീവനവുമായും ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടതുമാണ്. പ്രധാനമായും നാല് ഘട്ടങ്ങളായി ഇതിനെ തരംതിരിക്കാം:
1. ഇസ്ലാമിന് മുൻപുള്ള കാലഘട്ടവും ഇസ്ലാമിന്റെ ഉദയവും
പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെയും മറ്റും വ്യാപാര പാതയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്. എ.ഡി. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മക്കയിൽ പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയിലൂടെ ഇസ്ലാം മതം ഉദയം ചെയ്തതോടെ ഈ പ്രദേശം ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി മാറി. മക്കയും മദീനയും ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന്റെ ആത്മീയ തലസ്ഥാനങ്ങളായി ഇന്നും തുടരുന്നു.
2. ഒന്നാം സൗദി രാജ്യം (1744–1818)
ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ അടിത്തറ പാകിയത് 1744-ലാണ്. നജ്ദിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന മുഹമ്മദ് ബിൻ സൗദും ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായിരുന്ന മുഹമ്മദ് ഇബ്നു അബ്ദുൽ വഹാബും തമ്മിലുണ്ടാക്കിയ സഖ്യമാണ് ‘ദിരിയ’ (Diriyah) ആസ്ഥാനമാക്കി ഒന്നാം സൗദി രാജ്യത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. എന്നാൽ പിന്നീട് ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെ ഈജിപ്ത് ഈ പ്രദേശം കീഴടക്കി.
3. രണ്ടാം സൗദി രാജ്യം (1824–1891)
ഒന്നാം രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം തുർക്കി ബിൻ അബ്ദുള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സൗദി കുടുംബം അധികാരം തിരിച്ചുപിടിച്ചു. റിയാദ് ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം. എന്നാൽ ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളും മറ്റൊരു പ്രബല വിഭാഗമായ അൽ-റഷീദുകളുടെ കടന്നുകയറ്റവും കാരണം 1891-ൽ ഈ രാജ്യവും തകർന്നു.
4. ആധുനിക സൗദി അറേബ്യ (1902–ഇന്ന്)
ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യയുടെ യഥാർത്ഥ ശില്പി അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ് (ഇബ്നു സൗദ്) ആണ്.
- 1902: അദ്ദേഹം തന്റെ 20-ാം വയസ്സിൽ ഒരു ചെറിയ സംഘവുമായി വന്ന് റിയാദ് തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
- 1932: നീണ്ട പോരാട്ടങ്ങൾക്കൊടുവിൽ നജ്ദും ഹിജാസും ഒന്നിപ്പിച്ച് ‘സൗദി അറേബ്യ’ എന്ന പേരിൽ രാജ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
- എണ്ണയുടെ കണ്ടെത്തൽ: 1938-ൽ രാജ്യത്ത് വൻതോതിൽ പെട്രോളിയം ശേഖരം കണ്ടെത്തിയതോടെ സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക ചിത്രം പൂർണ്ണമായും മാറി. ദരിദ്രമായ ഒരു മരുഭൂമി പ്രദേശം ലോകത്തെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി വളർന്നു.
5. വിഷൻ 2030 (വർത്തമാനകാലം)
ഇന്ന് കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ (MBS) രാജകുമാരന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ‘വിഷൻ 2030’ എന്ന പദ്ധതിയിലൂടെ രാജ്യം വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. എണ്ണയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ വിനോദസഞ്ചാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വ്യവസായം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വലിയ കുതിപ്പിനാണ് സൗദി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
സൗദി അറേബ്യ എന്ന രാജ്യത്തെ ലോകത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള സാമ്പത്തിക ശക്തികളിലൊന്നായി മാറ്റിയത് 1938 മാർച്ച് 3-ന് നടന്ന ആ സുപ്രധാന കണ്ടെത്തലാണ്. ഇതിന്റെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. തുടക്കവും വെല്ലുവിളികളും
1930-കളിൽ സൗദി അറേബ്യ സാമ്പത്തികമായി വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്നു. പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗം ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആഗോള സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം (Great Depression) ഇതിനെ ബാധിച്ചു. 1933-ൽ അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് അമേരിക്കൻ കമ്പനിയായ Standard Oil of California (Socal)-ന് എണ്ണ പര്യവേക്ഷണത്തിനുള്ള അനുമതി നൽകി.
2. ദമാം നമ്പർ 7 (Dammam No. 7)
വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട പരാജയപ്പെട്ട ശ്രമങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, പര്യവേക്ഷണം അവസാനിപ്പിക്കാൻ കമ്പനി ആലോചിച്ചിരുന്ന സമയത്താണ് ദമാമിലെ ‘ലക്കി നമ്പർ 7’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കിണറ്റിൽ നിന്ന് എണ്ണ ലഭിച്ചു തുടങ്ങിയത്. 1,440 മീറ്റർ ആഴത്തിൽ നിന്നാണ് അന്ന് എണ്ണ പ്രവഹിച്ചത്.
3. അരാംകോയുടെ ജനനം (ARAMCO)
എണ്ണ കണ്ടെത്തിയതോടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ കൂട്ടായ്മ പിന്നീട് Arabian American Oil Company (Aramco) ആയി മാറി. കാലക്രമേണ സൗദി സർക്കാർ ഇതിന്റെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുകയും ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മൂല്യമുള്ള കമ്പനികളിലൊന്നായ Saudi Aramco ആയി അത് മാറുകയും ചെയ്തു.
ഈ കണ്ടെത്തൽ വരുത്തിയ പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ:
- സാമ്പത്തിക കുതിച്ചുചാട്ടം: മരുഭൂമിയിലെ ദരിദ്ര രാജ്യമായിരുന്ന സൗദി, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കാരായി മാറി.
- അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം: ആധുനിക നഗരങ്ങൾ, റോഡുകൾ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, സ്കൂളുകൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവ രാജ്യത്തുടനീളം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
- ആഗോള സ്വാധീനം: ഊർജ്ജ വിപണിയിലെ മേധാവിത്വം വഴി അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് നിർണ്ണായക സ്ഥാനം ലഭിച്ചു.
- തൊഴിലവസരങ്ങൾ: ലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രവാസികൾക്കും സ്വദേശികൾക്കും തൊഴിൽ നൽകുന്ന ഒരു വലിയ സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി രാജ്യം പരിണമിച്ചു.
സൗദി അറേബ്യയുടെ സംസ്‌കാരത്തിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും ഈന്തപ്പഴത്തിന് (Dates) വലിയ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഈന്തപ്പഴം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് സൗദി അറേബ്യ.
സൗദിയിലെ ഈന്തപ്പഴങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. പ്രശസ്തമായ ഇനങ്ങൾ
സൗദിയിൽ മുന്നൂറിലധികം ഇനം ഈന്തപ്പഴങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും താഴെ പറയുന്നവയാണ് ലോകപ്രശസ്തം:
- അജ്‌വ (Ajwa): മദീനയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഈ ഇനം ‘ഈന്തപ്പഴങ്ങളുടെ രാജാവ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കറുത്ത നിറവും മൃദുവായ ഘടനയുമുള്ള ഇതിന് ഔഷധഗുണമുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
- സുക്കരി (Sukkari): ‘മധുരമുള്ളത്’ എന്ന് അർത്ഥം. സ്വർണ്ണ നിറത്തിലുള്ള ഇവ വളരെ മധുരമേറിയതും കഴിക്കാൻ ഏറെ രുചികരവുമാണ്.
- സഗായ് (Saghai): മുകൾഭാഗം ഇളം നിറത്തിലും താഴെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുമുള്ള ഇവ അധികം മധുരമില്ലാത്തവയാണ്.
- ഖലാസ് (Khalas): കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യയായ അൽ-അഹ്സയിൽ നിന്നുള്ള ഇവ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഇനങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
- മജ്‌ദൂൽ (Medjool): വലിപ്പമേറിയതും മാംസളവുമായ ഇവയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വലിയ ഡിമാൻഡ് ഉണ്ട്.
2. കൃഷിയും ഉത്പാദനവും
- അൽ-അഹ്സ ഒയാസിസ് (Al-Ahsa Oasis): ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഈന്തപ്പന തോട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. യുനെസ്കോ പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇവിടെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഈന്തപ്പനകളുണ്ട്.
- ഉത്പാദനം: പ്രതിവർഷം 1.5 ദശലക്ഷം ടണ്ണിലധികം ഈന്തപ്പഴമാണ് സൗദി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്.
- കയറ്റുമതി: നൂറിലധികം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് സൗദി അറേബ്യ ഈന്തപ്പഴം കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു.
3. സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം
- അതിഥി സൽക്കാരം: സൗദിയിൽ എത്തുന്ന അതിഥികൾക്ക് കാപ്പിക്ക് (Gahwa) ഒപ്പം ഈന്തപ്പഴം നൽകുന്നത് അവിടുത്തെ പ്രധാന ആചാരമാണ്.
- ദേശീയ ചിഹ്നം: സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നത്തിൽ രണ്ട് വാളുകൾക്ക് നടുവിലായി ഈന്തപ്പന കാണാം. ഇത് അഭിവൃദ്ധിയുടെയും വളർച്ചയുടെയും അടയാളമാണ്.
- റമദാൻ: ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസമനുസരിച്ച് നോമ്പ് തുറക്കാൻ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഈന്തപ്പഴമാണ്.
4. ഈന്തപ്പഴ മേളകൾ
സൗദിയിലെ ബുറൈദയിൽ നടക്കുന്ന ‘ബുറൈദ ഡേറ്റ് ഫെസ്റ്റിവൽ’ ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഈന്തപ്പഴ ചന്തകളിലൊന്നാണ്. ഓരോ വർഷവും ടൺ കണക്കിന് ഈന്തപ്പഴമാണ് ഇവിടെ വിറ്റഴിക്കപ്പെടുന്നത്.