​ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്യാജ്യം: അധിനിവേശത്തിന്റെ നാഴികക്കല്ലുകൾ

ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അത് പ്രധാനമായും രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഏകദേശം 200 വർഷത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന ഈ കാലഘട്ടം ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക മേഖലകളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി.

​അതിന്റെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

​1. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഭരണം (1757 – 1858)

​ഒരു വ്യാപാര സ്ഥാപനമായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ക്രമേണ അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു.

• ​പ്ലാസി യുദ്ധം (1757): ബംഗാൾ നവാബായ സിറാജ് ഉദ് ദൗളയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെയാണ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത്.
• ​ബക്സർ യുദ്ധം (1764): ഇതോടെ കമ്പനിക്ക് ബംഗാൾ, ബീഹാർ, ഒഡീഷ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അധികാരം (ദിവാനി) ലഭിച്ചു.
• ​സാമ്രാജ്യ വ്യാപനം: വെല്ലസ്ലി പ്രഭുവിന്റെ സൈന്യസഹായ വ്യവസ്ഥ (Subsidiary Alliance), ഡൽഹൗസി പ്രഭുവിന്റെ ദത്തവകാശ നിരോധന നിയമം (Doctrine of Lapse) എന്നിവയിലൂടെ അവർ നിരവധി നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ കൈക്കലാക്കി.

​2. ബ്രിട്ടീഷ് ക്രൗൺ (ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്) (1858 – 1947)

​1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന് (സിപ്പായി ലഹള) ശേഷം ഭരണം കമ്പനിയിൽ നിന്നും നേരിട്ട് ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്ഞിയുടെ കൈകളിലെത്തി.

• ​വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുടെ വിളംബരം: 1858-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണം ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റ് ഏറ്റെടുത്തു. ഗവർണർ ജനറൽ എന്ന പദവി മാറ്റി വൈസ്രോയി എന്നാക്കി.
• ​സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ: ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം, റെയിൽവേ, തപാൽ സംവിധാനം എന്നിവ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വ്യാപിച്ചു.
• ​സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ: ഇന്ത്യയിലെ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുപോയി ബ്രിട്ടനിൽ നിർമ്മിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഇവിടെ വിറ്റഴിക്കുന്ന രീതിയായിരുന്നു അവർ സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യൻ വ്യവസായങ്ങളെ തളർത്തി.

പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ:

വർഷം	സംഭവം
1885	ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണം
1905	ബംഗാൾ വിഭജനം
1915	മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ്
1919	ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊല
1942	ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ സമരം
1947	ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നു

ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ രണ്ട് മാറ്റങ്ങളായിരുന്നു ഗാന്ധിജിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമരങ്ങളും ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ തുടക്കവും.

​1. മഹാത്മാഗാന്ധിയും സ്വാതന്ത്ര്യ സമരവും

​1915-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചെത്തിയ ഗാന്ധിജി, ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. സാധാരണക്കാരെ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.

• ​ആദ്യകാല സമരങ്ങൾ: ചമ്പാരൻ (1917), ഖേഡ (1918) സത്യഗ്രഹങ്ങളിലൂടെ ഗാന്ധിജി കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു.
• ​നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം (1920-22): ബ്രിട്ടീഷ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ബഹിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ചൗരിചൗരാ സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് ഇത് നിർത്തിവെച്ചു.
• ​ഉപ്പ സത്യഗ്രഹം (1830): ഉപ്പിന് നികുതി ഏർപ്പെടുത്തിയതിനെതിരെ ദണ്ഡിയാത്ര നടത്തി നിയമലംഘനം നടത്തി. ഇത് ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.
• ​ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ സമരം (1942): “പ്രവർത്തിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക” (Do or Die) എന്ന ആഹ്വാനത്തോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാരോട് ഇന്ത്യ വിട്ടുപോകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

​2. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രം

​ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യയിൽ റെയിൽവേ കൊണ്ടുവന്നത് പ്രധാനമായും അവരുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കും അസംസ്‌കൃത വസ്തുക്കൾ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാനുമായിരുന്നു.

• ​ആദ്യ യാത്ര (1853): ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പാസഞ്ചർ ട്രെയിൻ മുംബൈ (ബോറി ബന്ദർ) മുതൽ താനെ വരെയാണ് ഓടിയത്.
• ​വികാസം: ഡൽഹൗസി പ്രഭുവിന്റെ കാലത്താണ് റെയിൽവേ ശൃംഖല വേഗത്തിൽ വളർന്നത്.
• ​സാമൂഹിക മാറ്റം: റെയിൽവേ ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കാനും ജാതി-മത ചിന്തകൾക്കതീതമായി ഒന്നിക്കാനും പരോക്ഷമായി സഹായിച്ചു.

​കേരളത്തിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനം

​കേരളത്തിൽ റെയിൽവേ വന്നത് 1861-ലാണ് (ബേപ്പൂർ മുതൽ തിരൂർ വരെ). കൂടാതെ തോട്ടം മേഖലയിലും (ചായ, കാപ്പി) വിദ്യാഭ്യാസം, അച്ചടി എന്നീ മേഖലകളിലും ബ്രിട്ടീഷുകാർ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം: അധിനിവേശത്തിന്റെ നാഴികക്കല്ലുകൾ

​1. അധികാരത്തിലേക്കുള്ള വഴി: ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ഉദയം

• ​വ്യാപാരത്തിൽ നിന്ന് ഭരണത്തിലേക്ക്: സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിനായി എത്തിയ കമ്പനി ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരികളായ കഥ.
• ​പ്ലാസി യുദ്ധം (1757): ബംഗാൾ നവാബിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന് അടിത്തറ പാകിയ യുദ്ധം.
• ​ബക്സർ യുദ്ധം (1764): മുഗൾ ചക്രവർത്തിയിൽ നിന്ന് നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അധികാരം (ദിവാനി) കമ്പനി സ്വന്തമാക്കുന്നു.

​2. സാമ്രാജ്യ വ്യാപന നയങ്ങൾ: നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ അസ്തമയം

• ​സൈന്യസഹായ വ്യവസ്ഥ (Subsidiary Alliance): വെല്ലസ്ലി പ്രഭു നടപ്പിലാക്കിയ തന്ത്രപരമായ കീഴടങ്ങൽ നയം.
• ​ദത്തവകാശ നിരോധന നിയമം (Doctrine of Lapse): ഡൽഹൗസി പ്രഭു ആവിഷ്കരിച്ച വിവാദപരമായ അധികാര പിടിച്ചെടുക്കൽ.
• ​ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ ഭൂപടം: ഭൂരിഭാഗം ഇന്ത്യൻ പ്രദേശങ്ങളും ലണ്ടനിലെ ഭരണത്തിന് കീഴിലായ ഘട്ടം.

​3. 1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം: കമ്പനി ഭരണത്തിന്റെ അന്ത്യം

• ​സിപ്പായി ലഹള: മീററ്റിൽ തുടങ്ങി ഉത്തരേന്ത്യയിലാകെ പടർന്ന വൻ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭം.
• ​വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുടെ വിളംബരം (1858): ഇന്ത്യയുടെ ഭരണം കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റ് നേരിട്ട് ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
• ​വൈസ്രോയിമാരുടെ കാലം: ഇന്ത്യയുടെ ഭരണത്തലവനായി വൈസ്രോയി നിയമിതനാകുന്നു.

​4. സാമ്പത്തിക ചൂഷണവും വികസനവും: ഒരു നാണയത്തിന്റെ രണ്ടു വശങ്ങൾ

• ​വിഭവങ്ങളുടെ ചോർച്ച (Drain Theory): ദാദാഭായ് നവറോജി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയുടെ കാരണങ്ങൾ.
• ​റെയിൽവേയും തപാലും (1853): ആധുനിക ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളുടെ തുടക്കവും അതിന്റെ പിന്നിലെ ബ്രിട്ടീഷ് താല്പര്യങ്ങളും.
• ​ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കടന്നുവരവ്: മെക്കാളെ പ്രഭുവിന്റെ പരിഷ്കാരങ്ങളും ഇന്ത്യൻ മധ്യവർഗത്തിന്റെ ഉദയവും.

​5. ദേശീയ പ്രസ്ഥാനവും സ്വാതന്ത്ര്യ ലബ്ധിയും

• ​ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (1885): സംഘടിതമായ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ തുടക്കം.
• ​ഗാന്ധിയൻ യുഗം: അഹിംസയിലൂടെയും സത്യഗ്രഹത്തിലൂടെയും ജനലക്ഷങ്ങളെ അണിനിരത്തിയ സമരമുറകൾ.
• ​വിഭജനവും സ്വാതന്ത്ര്യവും (1947): ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ അന്ത്യവും ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ വിഭജനവും.