ന്യൂഡല്‍ഹി: എസ്‌ഐആര്‍ നടപടികളെച്ചൊല്ലി രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം സംഘര്‍ഷഭരിതമായിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തില്‍, ഡിസംബര്‍ ആദ്യവാരത്തോടെ പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ശൈത്യകാല സമ്മേളനം ആരംഭിക്കാന്‍ സാധ്യത. മണ്ഡല പുനര്‍നിര്‍ണയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വനിതാ സംവരണ ബില്ലിന് ആയിരിക്കും ഈ സമ്മേളനത്തില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഏറ്റവും മുന്‍ഗണന നല്‍കുക. മണ്ഡല പുനര്‍നിര്‍ണയത്തിലൂടെ ലോക്സഭയിലെ നിലവിലുള്ള 543 സീറ്റുകള്‍ പരമാവധി 850 സീറ്റുകളായി വര്‍ധിപ്പിക്കാനാണ് ഈ ബില്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വര്‍ദ്ധനവ് വരുത്തിയ സീറ്റില്‍ 33 ശതമാനം വനിതാ സംവരണം നടപ്പിലാക്കാനാണ് സര്‍ക്കാര്‍ നീക്കം.
എന്നാല്‍ വനിതാ സംവരണത്തിന്റെ മറവില്‍ ലോക്സഭാ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാനാണ് ബിജെപി ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷ വിമര്‍ശനമം. നിലവിലുള്ള സീറ്റുകളില്‍ സംവരണം നടപ്പിലാക്കണമെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആവശ്യം. എങ്കിലും, നിര്‍ണായകമായ ഈ നിയമനിര്‍മ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ അംഗബലം ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് കേന്ദ്രത്തിന് ഇപ്പോഴും വെല്ലുവിളിയാണ്. ഈ ബില്‍ പാസാക്കാന്‍ ലോക്സഭയില്‍ മൂന്നില്‍ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം ആവശ്യമാണ്. അതായത്, നിലവില്‍ 543 അംഗങ്ങളുള്ള സഭയില്‍ 361 വോട്ടുകള്‍ വേണ്ടിവരും. മൂന്ന് സീറ്റുകള്‍ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതിനാല്‍, നിലവില്‍ സഭയില്‍ 540 അംഗങ്ങളാണുള്ളത്. ഭരണപക്ഷമായ എന്‍ഡിഎയ്ക്ക് 320 അംഗങ്ങളാണുള്ളത്. നിശ്ചിത സംഖ്യയിലെത്താന്‍ അവര്‍ക്ക് പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമായി വരും. എന്നാല്‍, ഈ രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളി കേവലം അംഗബലത്തില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങിനില്‍ക്കുന്നതല്ല. എസ്‌ഐആറിനെ എതിര്‍ത്തുകൊണ്ടുള്ള പ്രചാരണം ശക്തമാക്കിയ പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികള്‍, മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണര്‍ ഗ്യാനേഷ് കുമാര്‍ രാജിവയ്ക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇവര്‍ പാര്‍ലമെന്റിലും പ്രതിഷേധം ഉയര്‍ത്താന്‍ സാധ്യതയുള്ളതിനാല്‍, വരാനിരിക്കുന്ന സമ്മേളനം വീണ്ടും പ്രക്ഷുബ്ധമാകും എന്നാണ് നിഗമനം.
എങ്കിലും, അംഗബലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ കടമ്പ മറികടക്കാന്‍ കഴിയുമെന്ന ആത്മവിശ്വാസത്തിലാണ് സര്‍ക്കാര്‍. 15 മുതല്‍ 18 വരെ വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ബില്‍ പാസാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷ പല നേതാക്കളും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അതേസമയം, മണ്‍സൂണ്‍ സമ്മേളനം ഔദ്യോഗികമായി പിരിച്ചുവിടാതെ നിലനിര്‍ത്താനുള്ള സര്‍ക്കാരിന്റെ തീരുമാനം, അടുത്ത സമ്മേളനം എപ്പോള്‍ ചേരുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചും അത് എങ്ങനെ നടക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള അഭ്യൂഹങ്ങള്‍ക്ക് ആക്കം കൂട്ടിയിരിക്കുകയാണ്.
ഓഗസ്റ്റ് 13-ന് അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് പിരിഞ്ഞ മണ്‍സൂണ്‍ സമ്മേളനം, 94 ദിവസമായിട്ടും സഭ പിരിച്ചുവിട്ടിട്ടില്ല. 2008-ല്‍ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട 87 ദിവസത്തെ മുന്‍ റെക്കോര്‍ഡാണ് ഇതിലൂടെ മറികടക്കപ്പെട്ടത്. ഈ സാഹചര്യം, ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പരിഗണിക്കുന്നതിനായി ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളില്‍ സഭ വീണ്ടും ചേരുന്നതിനോ പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേര്‍ക്കുന്നതിനോ ഉള്ള സാധ്യത നിലനിര്‍ത്തുന്നു. നിലവിലുള്ള സമ്മേളനം നീട്ടുന്നതിന് കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ദിവസത്തെ മുന്‍കൂര്‍ അറിയിപ്പ് ആവശ്യമാണ്. എന്നാല്‍ ഒരു പുതിയ സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേര്‍ക്കുന്നതിന് കുറഞ്ഞത് 14 ദിവസത്തെ അറിയിപ്പ് നല്‍കേണ്ടതുണ്ട്. മണ്ഡല പുനര്‍നിര്‍ണ്ണയം സംബന്ധിച്ച പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യന്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ആശങ്കകള്‍ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി, എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമായി ലോക്സഭാ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം 50 ശതമാനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഫോര്‍മുല സര്‍ക്കാര്‍ ആലോചിക്കുന്നതായും സൂചനയുണ്ട്.
1971-ലെ സെന്‍സസ് അടിസ്ഥാനമാക്കി സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള സീറ്റുകളുടെ നിലവിലെ വിഹിതം ഈ നിര്‍ദ്ദിഷ്ട ചട്ടക്കൂടിലും നിലനിര്‍ത്തുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും ഇക്കാര്യത്തില്‍ അന്തിമ തീരുമാനമൊന്നും എടുത്തിട്ടില്ല. ഏപ്രില്‍ 17-ന് ചേര്‍ന്ന പാര്‍ലമെന്റിന്റെ പ്രത്യേക സമ്മേളനത്തില്‍, നിര്‍ദ്ദിഷ്ട നിയമനിര്‍മ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ അംഗബലം നേടാനായില്ല. അതിനാല്‍, ശൈത്യകാല സമ്മേളനത്തില്‍ ഈ ബില്ലിന്റെ ഗതി സര്‍ക്കാരിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നിര്‍ണായകമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ, നിയമനിര്‍മ്മാണ പരീക്ഷയായിരിക്കും. ഒരു സഭ അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് പിരിച്ചുവിട്ടതിന് ശേഷം, ആ സഭയുടെ സമ്മേളനം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് ഭരണഘടന കൃത്യമായ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നില്ല.