വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയ ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രം സങ്കീർണ്ണവും സവിശേഷവുമാണ്. ഇതിനെ പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന ഘട്ടങ്ങളായി തിരിക്കാം:
1. പ്രാചീന കാലഘട്ടം (BC 1200 – AD 70)
ബൈബിൾ കാലഘട്ടം മുതൽക്കേ യഹൂദ ജനതയുടെ ചരിത്രം ഇവിടെ ആരംഭിക്കുന്നു.
- പുരാതന രാജ്യം: ബി.സി 1000-ഓടെ ദാവീദ് രാജാവും (King David) മകൻ സോളമനും ചേർന്ന് ഇസ്രായേൽ രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നു. ഇക്കാലത്താണ് ജെറുസലേമിലെ ഒന്നാം ദേവാലയം പണികഴിപ്പിച്ചത്.
- വിദേശ ഭരണങ്ങൾ: ബാബിലോണിയക്കാർ, പേർഷ്യക്കാർ, ഗ്രീക്കുകാർ എന്നിവർ ഈ പ്രദേശം കീഴടക്കി. ഒടുവിൽ റോമൻ സാമ്രാജ്യം ഈ പ്രദേശം പിടിച്ചെടുക്കുകയും എ.ഡി 70-ൽ യഹൂദരുടെ രണ്ടാം ദേവാലയം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ യഹൂദർ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ചിതറിപ്പോയി (Diaspora).
2. ഇസ്ലാമിക, ഓട്ടോമൻ ഭരണകാലം (AD 636 – 1917)
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മുസ്ലീം സൈന്യം ഈ പ്രദേശം കീഴടക്കി. പിന്നീട് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മുസ്ലീം സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ഭരണത്തിന് കീഴിലായിരുന്നു ഇത്. 1517 മുതൽ 1917 വരെ തുർക്കിയിലെ ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യമാണ് ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്നത്.
3. സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനവും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണവും (1917 – 1948)
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ യൂറോപ്പിലെ യഹൂദർ തങ്ങളുടെ പുരാതന മാതൃഭൂമിയിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സയണിസ്റ്റ് (Zionist) പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു.
- ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനം (1917): ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം തകർന്നതോടെ ഈ പ്രദേശം ബ്രിട്ടന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി (British Mandate). യഹൂദർക്ക് ഒരു രാജ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ബ്രിട്ടൻ പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
- പലസ്തീൻ വിഭജന പദ്ധതി (1947): രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനും ഹോളോകോസ്റ്റിനും (യഹൂദ വംശഹത്യ) ശേഷം, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഈ പ്രദേശത്തെ യഹൂദർക്കും അറബികൾക്കുമായി രണ്ടായി വിഭജിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ അറബ് രാജ്യങ്ങൾ ഇത് അംഗീകരിച്ചില്ല.
4. ആധുനിക ഇസ്രായേലിന്റെ രൂപീകരണം (1948 മുതൽ)
- സ്വാതന്ത്ര്യം: 1948 മെയ് 14-ന് ഇസ്രായേൽ സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. തൊട്ടുപിന്നാലെ അയൽരാജ്യങ്ങളായ ഈജിപ്ത്, ജോർദാൻ, സിറിയ തുടങ്ങിയവ ഇസ്രായേലിനെ ആക്രമിച്ചു (ആദ്യത്തെ അറബ്-ഇസ്രായേൽ യുദ്ധം).
- പ്രധാന യുദ്ധങ്ങൾ: 1967-ലെ ആറ് ദിവസത്തെ യുദ്ധം (Six-Day War) ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാനമാണ്. ഈ യുദ്ധത്തിലൂടെ വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്, ഗാസ, കിഴക്കൻ ജെറുസലേം എന്നിവ ഇസ്രായേൽ പിടിച്ചെടുത്തു. 1973-ലെ യോം കിപ്പൂർ യുദ്ധവും ഇസ്രായേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗതി നിർണ്ണയിച്ചു.
5. സമകാലിക സാഹചര്യം
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും കരുത്തുറ്റ സൈനിക-സാങ്കേതിക ശക്തിയാണ് ഇസ്രായേൽ. അയൽരാജ്യങ്ങളുമായും പലസ്തീനുമായും ഇന്നും തുടരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു.
ഇസ്രായേലും പലസ്തീനും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിന്റെ വേരുകൾ പതിറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്. ഇതിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില വശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. തർക്കത്തിന്റെ തുടക്കം (1947 – 1948)
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഈ പ്രദേശം യഹൂദർക്കും അറബികൾക്കുമായി വിഭജിക്കാൻ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ നിർദ്ദേശിച്ചു. യഹൂദർ ഇത് അംഗീകരിച്ച് ഇസ്രായേൽ എന്ന രാജ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ അറബ് രാജ്യങ്ങൾ ഇത് അംഗീകരിക്കാതെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1948-ലെ ഈ യുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ ഇസ്രായേൽ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ലക്ഷക്കണക്കിന് പലസ്തീനികൾ അഭയാർത്ഥികളാവുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ അവർ ‘നക്ബ’ (Nakba – മഹാദുരന്തം) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
2. 1967-ലെ ആറ് ദിവസത്തെ യുദ്ധം (Six-Day War)
ഈ യുദ്ധം പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭൂപ്രകൃതിയെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഇസ്രായേൽ താഴെ പറയുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തു:
- വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് (West Bank): ജോർദാനിൽ നിന്ന്.
- ഗാസ സ്ട്രിപ്പ് (Gaza Strip): ഈജിപ്തിൽ നിന്ന്.
- കിഴക്കൻ ജെറുസലേം: ഇതിനെ ഇസ്രായേൽ തങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇന്നും ഈ പ്രദേശങ്ങളെച്ചൊല്ലിയാണ് പ്രധാന തർക്കങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. പലസ്തീനികൾ ഈ സ്ഥലങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു സ്വതന്ത്ര രാജ്യം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3. പ്രധാന തർക്കവിഷയങ്ങൾ
സമാധാന ചർച്ചകൾ തടസ്സപ്പെടാൻ പ്രധാനമായും നാല് കാരണങ്ങളാണുള്ളത്:
- ജെറുസലേം: ഇസ്രായേലും പലസ്തീനും ഈ നഗരത്തെ തങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനമായി കാണുന്നു. യഹൂദർക്കും മുസ്ലീങ്ങൾക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും ഒരുപോലെ വിശുദ്ധമാണ് ഈ നഗരം.
- അതിർത്തികൾ: 1967-ന് മുൻപുള്ള അതിർത്തികൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന് പലസ്തീൻ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ ഇസ്രായേൽ അത് പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.
- സെറ്റിൽമെന്റുകൾ (Settlements): വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ ഇസ്രായേൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ജൂത പാർപ്പിട കേന്ദ്രങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പല രാജ്യങ്ങളും കരുതുന്നു. ഇത് സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് വലിയ തടസ്സമാണ്.
- അഭയാർത്ഥികൾ: 1948-ലും അതിനുശേഷവും പുറത്താക്കപ്പെട്ട പലസ്തീൻ അഭയാർത്ഥികൾക്ക് തിരികെ വരാനുള്ള അവകാശം (Right of Return) വേണമെന്ന ആവശ്യം.
4. നിലവിലെ സാഹചര്യം
ഹമാസ് ഭരിക്കുന്ന ഗാസയും ഫത്ത (Fatah) നേതൃത്വം നൽകുന്ന വെസ്റ്റ് ബാങ്കും തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നത പലസ്തീന്റെ ഭാഗത്ത് പ്രതിസന്ധികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്രായേലിൽ പലപ്പോഴും മാറിവരുന്ന വലതുപക്ഷ സർക്കാരുകളുടെ നിലപാടുകളും സംഘർഷങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.